Nefes tıslama çalışması
Ses eğitiminde birinci basamak, nefes eğitimi olmalı. Nefes çalışmaları ile diyaframın kullanılması bir anda yürütülmelidir. Bunun için öğrenci, derin nefes aldıktan sonra, havayı dişlerinin arasından tıslamak sureti ile nefes vermeli ve havanın bir noktaya akacak şekilde toplandığını düşünmelidir.
Hava iyi kullanılırsa, uzun süreli tıslamalar elde edilebilir. Tıslama esnasında, ses telleri hiçbir şekilde zorlanmamalı. Havanın dişler arasından devamlı sızması ve diyafram çalışması dikkatle kontrol edilmelidir. (1) tıslama ile hem ses teli esnemeye alışıyor hem nefesimizi ekonomik kullanma oluşuyor
|
Vakitler
|
Her nefesde işaretlemeli
|
|
Sabah öğle arası
|
1 |
2 |
3 |
| 4 |
5 |
|
|
|
|
Öğle ikindi arası
|
1 |
2 |
3 |
| 4 |
5 |
|
|
|
|
İkindi akşam arası
|
1 |
2 |
3 |
| 4 |
5 |
|
60 saniye nefes tutma çalışmasına yönelik tedrici çalışma
Başlangıçta kişinin durumuna göre günde 3 kere 20 saniye nefes tutmak 10 saniye dinlenmek buna 10 gün devam etmek.
Her 10 gün den sonra nefes tutmamızı 10 saniye artırmak dinlenmemizi 10 saniye artırmak.
Bu şekilde 60 saniye nefes tutmaya ulaştıktan sonra nefes uzmanı Mustafa kartal hocamızın aşağıdaki dosyadaki birinci derece nefes tutma çalışmasını uygulamak.
Fazla nefes alıp Gırtlak altı basınç olmamalı zira gırtlağın içinde ses telleri de var. Gırtlak altı basınç ile ses telleri zarar gördüğünde sesimiz bozulur. Bunun için tüm uzmanların ittifak ettiği görüş şu ki nefes egzersizleri bünyeye göre tedrici olmalı.
|
GÜNDE 3 KERE TEKRAR ETMEK
|
1 |
2 |
3 |
| . |
. |
. |
60 saniye Nefes tutma çalışması
Hazırlanmış programlardaki nefes tutma ve dinlenme süreleri görecelidir. !!!!
Fizik kondisyonunuz, yaşınız ve deneyim bilginize bağlı olarak bu süreleri aşma zamanınız değişebilir.
Nefes tutma çalışmaları yaptığınız her zaman çalışma sonrasında mutlaka bir süre hızlı solunum çalışmaları yaparak asit ve baz dengenizi korumamız önemlidir.(2)
Birinci seviye
Çalışma gün içinde en az üç ayrı zamanda tekrarlanmalıdır. ( Örn. Sabah-öğle-akşam)
60 saniye nefes tutma 10 saniye dinlenme
60 saniye nefes tutma 20 saniye dinlenme
60 saniye nefes tutma 30 saniye dinlenme
60 saniye nefes tutma 40 saniye dinlenme
60 saniye nefes tutma 50 saniye dinlenme
60 saniye nefes tutma 60 saniye dinlenme
Bu defa nefes tutma surelerini on’ar saniye düşürürken, dinlenme sureleriniotuz saniye olarak sabit tutacağız.
60 saniye nefes tutma 30 saniye dinlenme
50 saniye nefes tutma 30 saniye dinlenme
40 saniye nefes tutma 30 saniye dinlenme
30 saniye nefes tutma 30 saniye dinlenme
20 saniye nefes tutma 30 saniye dinlenme
10 saniye nefes tutma 30 saniye dinlenme
Diyafram nefesinde dikkat edilecek altın kurallar
Şekil 1'de 1 sayısı ile gösterilen nefes, akciğerlerin eşit bir biçimde havayla dolmasıdır. Bu nefes bizi rahat hale getirmediği, yumuşak ve kaynaşan bir sesin oluşumuna elverişli olmadığı için şarkı söylerken kullanamayız.
Şekil 2'de 2 sayısı ile gösterilen omuz ve göğüs nefesidir. (Jimnastik nefesi) Bu nefes, havanın daha çok ciğerlerin üst yarısında toplananıdır. Bu tür nefes, bilindiği gibi beden eğitimi çalışmalarında kullanılan nefestir.
Kalbe daha fazla yük Olduğu ve göğüs boşluğundaki rezonansı önlediği için ezan okumaya fazla elverişli değildir..
Havayı, kalbi sıkıştıracak şekilde ve hançeresinin pek yakınına topladığı için yorucu ve tehlikeli bir nefes alış şeklidir.
Ayrıca bu nefesle alınan hava, diğer nefes alış şekillerine göre, ciğerlere dolan havadan daha azdır.
Şekil 3'de gösterilen nefes diyafram nefesidir. İşte bu nefes ezan nefesidir.
1-2-3 şekillerin her birinde akciğere nefes doluyor, fakat önemle tavsiye edilen 3'üncü şık nefesdir. Fark; akciğer ayrı diyafram ayrıdır. Biz akciğere değil sadece karın alt bölgesine beynimizi odaklayarak diyaframa nefes dolduracağız. Alt diyaframdan akciğerlere kendiliğinden basınç yaparak akciğerlerin hava bronşları açılarak gelişecek egzersize alışacak.
Karnımızın alt bölgesi olan diyaframa nefes doldurmadan sadece direk akciğerlere nefes doldurursak diyafram boş kalacağı için diyaframdan akciğerlere basınç yapıp nefes pompalamayacak ve üstte akciğerler, içi nefes dolu olduğu halde askıda kalacak, bu takdirde akciğerde nefes olsa dahi akciğer ve gırtlak daralmış olacak.
Tavsiye edilen, diyafram nefesinde dahi akciğerlerin tümüne nefes almamak. Çünkü sol akciğere daha yakın olarak bulunan kalbe nefes baskı yapar. Bunun sonucunda da zorlanma hissedilir.
Bazen ayaklarımızı az açıp alt karın bölgesini nefes ile şişirdikten sonra elimizle diyafram bölgesini masaj yaparak esneklik kazandırmalıyız ki okurken diyafram esnek çalışabilsin. Nefes verirken de, “diğer dosyadaki doğru duruş ile ilgili teknikleri kullanarak” karnımızı hafif içeri çekerek, okursak diyaframı çalıştırmış oluruz. bunları çalışırken uygulayalım okurken ise seyrek az diyafram nefesi alalım ki diyafram kasını gerip okurken zorlanmayalım zira Bir çiçeği koklarken, hayret anında, yatarken alınan hafif nefes, doğal diyafram nefesidir. Yani eser okurken diyaframı aşırı nefes almayacağız, okuma aralarında seyrek hafif nefes alacağız.
Doğru diyafram neresi almak için, önce burnumuzdan nefes almalıyız.
Diyafram nefesi alınırken omuzlar yukarı kaldırılmamalı ve göğüste gözle görülür bir hareket olmamalıdır.
Diyafram nefesi, daha çok akciğerlerin alt yarısında toplanan ve ciğer uçlarına kadar inerek diyaframla ilişki kuran nefestir.
Bu nefes, ses eğitimine en uygun olan nefestir.
Diyafram nefesinde hava, diyafram ve ses organının güç birliği ezan okumamızı kolaylaştırır. Diyafram nefesi, okumak için gerekli olan daha geç, daha düzenli ve istenen basınçta nefes boşaltmaya çok elverişlidir. Bu nefes göğüs boşluğu rezonansını kısıtlamaz
Nefes egzersizleri başlangıçta baş dönmesi ve yorgunluk yapabilir. Bunda çekinilecek bir şey yoktur. Fazla oksijen almak, insanda sersemlik yapar. Nefes alma- verme süreci sona erdiği zaman, çok kısa bir an bütün kasları gevşeterek , daha verimli yeni bir nefese hazırlanılmalıdır.
Nefes çalışmalarında kalbimiz, normal nefese oranla daha büyük bir yük altındadır.
Tutularak boşaltılan bir nefes esnasında, kalbimizin daha kuvvetli ve sık çarptığını hissederiz.
Bu yüzden, bütün nefes çalışmalarının, kalbe fazla yüklenmeden dengeli ve makul sürelerde uygulanması gerekir. (3)
Diyafram: Kaburga kemiklerinin hemen altında midenin üzerinde arkada sırtımız kadar uzanan ince adale bölgesidir.
Akciğerlerin alt kısımlarına nefes almalı ve özellikle de diyaframa alınan nefes, kullanım kolaylığı ve rahatlığı açısından en uygun nefes alma şeklidir.
İlahi okuma esnasında germeden rahat ve konrollü bir şekilde akıcı olarak nefesi az al, seyrak al, çabuk nefes al, buna karşı havayı soluğu tutmadan ekonomik olarak kullanıp uzun sürede, yavaş yavaş ve düzenli olarak vermek esastır.
Diyafram solunumunda ağız kapalı tutularak burundan soluk alınır.
Burundan alınan solukta hava ısınır ve temizlenir.
Diyaframa nefes alındığında karın ve yan boşluklar şişer, omuzlar ve göğüs şişmez.
Tabii ki bu nefesin tutulması için sadece o bölgeye alınacak nefes yeterli değildir. Özel olarak nefes egzersizleri çalışarak az nefesle, az enerji harcayarak kontrol etmeyi ve okurken İnsan vücudunu bir pet şişe gibi düşünmek gerekirse, suyun önce dibe doğru dolması gibi nefesi önce aşağıda diyafram bölgesine alıp sonra suyu ağır ağır boşaltır gibi nefesi de azar azar vermek gerekir.
Uyurken de diyafram nefesi kullanırız. En doğal halimizdeyizdir. Ama nefes alırken kendinizi rahat bırakın ki doğal olabilin. Yoksa ciğerler iner kalkar haberiniz olsun.
Yeterli solunum desteği sağlamadan konuşmak boyundaki ve ses tellerini kontrol eden kaslara ilave yük getirir ve sesin etkinliğini azaltır.
Konuşma sırasında bir nefeste gerektiğinden fazla kelime söylemeye çalışmak zararlıdır. Bu nedenle konuşma sırasında cümleleri bölmeye, önemli kelimelerden önce duraklamaya, yazılı metinleri okurken virgüllerde yeni bir nefes almaya özen göstermek gereklidir.
Uzun ve sürekli konuşmalar ile ilahi söylemek için nefesi, kalbe baskı yapmadan almak lazımdır.
Bu işlemleri çok sık tekrarlayarak alışmak ve konuşmanın anlamını ve akışını bozmayacak şekilde nefesi kullanmayı öğrenmek gereklidir.
Unutulmamalıdır ki, güzel ve doğal bir ses için ses tellerinin titreşmesi yanında güçlü ve doğru bir solunum desteği gereklidir. (4)
Ciğerlere çekilen hava kuru olursa akciğerler zarara uğrar, bazen içeri çekilen hava içinde yabancı cisimler olur ve bundan akciğerin ağzını kaparlarsa solunum yapma imkanı kalmaz (6)
Nefesinizi burnunuzdan alıp, ağzımızdan vereceğiz.
Nefesinizi alış, tutuş ve veriş zamanlamanız 1- 4 -2 formülüne uygun olmalı. Yani nefesinizi 2 saniyede almışsanız 8 saniye içinde tutacak ve 4 saniyede vereceksiniz.
Nefesi uzun süre alıp tutmayı öğreniniz. Bir anda fazla alınan oksijen baş dönmesine yol açabilir.
Eğer gırtlağı fazla sıkarak havayı, tutmaya kalkarsanız gırtlak yorulur. Ses bozulmaya başlar.
Konuşmaya başladığınızda aldığınız hava bir çırpıda boşalıp bitmemelidir. Aynı havayı en uzun süre kullanmayı öğrenin. Ama bu sırada kasılmamalı ve gırtlağın kapanmasına neden olmamalıyız. Yoksa hırıltıdan başka bir şey çıkaramayız. (5)
Okurken belli başlı solunum hareketleri şunlardır
Küçük soluk alınarak, ağız fazla açılmadan havayı yavaş yavaş sözlere yaymak gerekir.
Solunum refleks olmalıdır. Ses, soluğun boşaltılmaya başlamasıyla birlikte ağızdan çıkmalıdır. Soluğun sesin önüne geçmesi sesi bulanıklaştıracaktır.
Solunum yumuşak yapılmalıdır. Sadece göğüs kafesini hava ile şişirmenin, karın kaslarını kullanmadan sade diyafram nefesi almanın hiçbir yararı olmayacağı gibi birçok zararı vardır: Akciğer hastalıkları oluşabilir, yorucu bir söyleme tarzı olduğundan hem fizyolojik yorgunluk, hem ses yorgunluğu görülür, Bunlar daha çok, yeni başlayanların karşılaştıkları sorunlardır.
Soluk alırken doğrudan akciğerler değil, karın kaslarının dibine nefes doldurulurken karın içindeki organlar dışa doğru taşma eğilimi gösterirler. soluk alırken alt karın kaslarını gevşeterek bu organlara yer açmak gerekir. Bunun peşinden Karın kasları kasılınca karın içi organlar sıkışır Bu sırada göğüs kafesinin alt kısmını geniş olarak tutmaya özen gösteri lir peşinden gevşeyerek Diyafram nefesini kaslar yukarı doğru iterler. Bu itilme körük gibi akciğerdeki havayı dışarı çıkarır.
Sesin nefesle çıktığı düşünüldüğünde nefesi ayarlayan tüm kasların bir sporcudaki kadar gelişmiş ve esnek olmasının ne kadar önemli olduğu anlaşılır. Çünkü verilecek hava bazen çok yavaş ve uzun süre olacağından kasların yavaş yavaş kasılması gerekir. (7)
Önemli; ses kırılmalarına sebeb olan kas gerilmelerini önlemek icin boğaz, boyun, yüz ve omuzlardaki kasların gevşemesini sağlamak (8) bunun için karın kasları mızı hafif çekip bırakarak, içine akciğerlerimizi alan kabuga kemiklerimizi ise kaburga bölgesini yukarı inip kaldırarak omuz kaslarımızı ise iki kolumuzla omuzlarımızı esneterek bu şekilde hafif egzersiz çalışması yapmalı sonuçta;karnımızın dibindeki diyafram nefesimizi “içine akciğerlerimizi alan kaburga kemiklerimizi” okuma esnasında yukarı aşağı milim esnetirsek diyafram nefesi yukarı çıkıyor.
Diyafram nefesinin amacı ve kullanma şartı vardır
1- amacı; Diyafram bölgesine daha fazla nefes toplamak ve akciğerdeki hava bronş boşluklarını büyütmek Ama ciğerlerdeki bronşlar bir anda büyümez. İdeal bir diyafram nefesi kısa sürede oluşturulamaz. Çalıştıkça diyaframınızın geliştiğine tanıklık edeceksiniz. bu bronş boşlukları hava ile dolup boşaldığı müdetçe bu bronşlar açılıyor genişliyor ancak diyafram çalışmasını uzun süre yapmazsak bronşların açılıp genişlemesi duruyor bronşlar küçülüyor ve az soluklu oluyoruz .
2- kullanma şartı; sade diyafram nefesi yeterli olmuyor karın kaslarını esneterek diyaframdaki havanın yukarı çıkmasını sağlamak bunun içinde doğru duruş tekniklerini uygulamak önemli
 |
 |
|
Fotoğrafta Soluk borusunda mukus birikmesi yazıyor aynı zamanda şişman olduğumuzda yağ birikebilir sonuçta sağlıklı nefes akışı azalır
|
Ses eğzersizleri önemli zira temel ses organlarında “ses teli ve gırtlak ” bir – iki cm lik küçük olan bu organların içi ve etrafı yağ tabakası kapladığında esneklik azalır
|
|
